بافت قدیم دزفول

شهر دزفول با قدمتي 5 هزارساله جزء شهرهاي با اهميت است كه داراي بافت قديم به مساحتي بالغ بر 244 هكتار در حاشيه ي رود دز مي باشد وطبق تقسيم بندي محله اي به 28 محله تقسيم شده است . اين بافت داراي 12 هزار واحد مسكوني به غير از فضاهاي مسكوني و تجاري مي باشد و يكي از قديمي ترين بافت هاي كشور شناخته شده است.
بافت قديم شهر دزفول يكي از آثار بي بديل در فضاي معماري شهري است. در دوران گذشته در تزئينات بناها از آجر به شيوه هاي مختلفي و در قسمت هاي مختلف يك بنا آجر با تزئينات مخصوص آن قسمت به كار برده شده كه زيبايي خاصي به بناهاي قديمي شهر داده است . در اين رابطه ما قسمت‌هاي مختلف يك ساختمان قديمي را به صورت مختصر مورد تجزيه و تحليل قرار مي‌دهيم.
در ايجاد سقف به وسيله آجر در منازل بافت قديم شهر دزفول دو نوع پوشش به چشم مي خورد :
1- باريكه پوش. 2- لنگه پوش(چَمله)
متداول ترين سقف در بناهاي شهر دزفول نوع لنگه پوش يا چمله و طاق ضربي مي باشد.
استفاده از آجر جهت دست انداز بام : ديوار آجري مشبك دست انداز بام را ريه(RIYA) گويند. مشبك بودن آجرها عبور جريان هوا را ممكن مي سازد . در دزفول از بام براي خوابيدن ، زندگي كردن و فضايي خدماتي در برخي از ماه هاي سال مورد استفاده قرار مي گيرد. دست انداز بام بيش تر به صورت رگ چين مشبك به وسيلة آجر كامل و نيمه ساخته مي شود . ارتفاع اين دست انداز (ديوار آجري ) اكثراً به بلنداي قد يك انسان است .
در دزفول فرش كردن كف حياط ها نيز به وسيله آجر مرسوم بوده است. در قسمت هاي مختلف ديگر خانه ها از آجر استفاده شده كه اينجا فقط به نام آنها اشاره مي كنيم و از توضيح بيشتر صرف نظرمي نمائيم .
در تذئين نماي داخلي و خارجي بنا استفاده از آجر در بيرون زدگي ديوار، در پخي كوچه ها و كنج ديوارها، كاربرد آجر در ساخت ستون و نيم ستون، در ساخت پله و راه پله .
ساختمان ها و نما هاي شهر دزفول با مصالح محدود (آجر، خشت، گچ و گل) ساخته شده اند و داراي تنوع فرم وشكل و تنوع آجر كاري مي باشند .
شهر دزفول در دوران چهارم و پنجم هجري يعني در دوران آل بويه، صفويه و قاجاريه گسترش پيدا كرده است. گسترش شهر جديد در دوران معاصر بعد از سال 1310 هجري شمسي همراه با خيابان كشي هاي شطرنجي در كنار بافت تاريخي شهر تا امروزه ادامه دارد . بعد از سال 1310 هجري شمسي مصالح ديگري از جمله تير هاي چوبي و همينطور تيرهاي آهن وارد معماري شهر دزفول گرديد.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

15 − 4 =

  • نقشه محلات قدیمی دزفول
  • تازه های سایت