شیخ مصطفی عاملی

زاده: 1300 هجری شمسی- ارتحال: 1380 هجری شمسی

آیت الله حاج شیخ مصطفی عاملی ملقب به شیخ الاسلام در سال 1300 هجری شمسی در شهر دارالمؤمنین دزفول دیده به جهان گشود.

اساتید مرحوم عاملی:

وی در سال 1316 پس از فراگیری دروس مقدماتی و سطح نزد پدر مجتهد خود مرحوم آیت الله آقا شیخ عبدالمنعم و دیگر علمای دزفول وارد حوزه علمیه قم گردید. دروس خارج فقه و اصول را نزد آیات عظام سید محمد تقی خوانساری، سید محمد حجت کوه کمری، مرحوم شاه آبادی، سید محمد رضا گلپایگانی و سید شهاب الدین مرعشی نجفی و نیز درس حکمت و فلسفه و اخلاق را نزد امام خمینی (ره) و تفسیر را نزد مرحوم شیخ محمد تقی اشراقی فراگرفت.

مباحثات علمی:

مرحوم عاملی در دوران تحصیل خود با شخصیت های علمی و دینی برجسته ای چون مرحوم طالقانی، استاد شهید مطهری، آیت الله بهجت مباحثات علمی داشته و همیشه از این سه چهره به بزرگی یاد می کرد و می فرمود: مرحوم طالقانی به جهت روحیه ظلم ستیزی اش حتی از ظلم بر حیوانات نیز بر افروخته می شد، چرا که برای آن مرحوم شخص و مکان و زمان ظلم، تفاوتی نداشت بلکه ظلم گستری و خود محوری را از جانب هر کسی نفی می کرد.

مرحوم عاملی در سفری که به اتبات عالیات داشت مورد توجه مرحوم آیت الله ابولقاسم خوئی قرار گرفت و مرحوم خوئی از ایشان خواست که در نجف اشرف اقامت گزیند، که این کار برای مرحوم عاملی میسر نشد. از آنجا که دارای ذهن نقادانه ای بود در مجلس درس فلسفه حضرت امام خمینی (ره) به جهت سئوالات مختلف و متعددی که پیرامون درس می نمودند، امام خطاب به ایشان فرمود: آثا شیخ! تمام وقت درس مختص شما نیست و ایشان در جواب این جمله را به کار بردند:بنده دهها فرسخ راه را از دزفول برای فهمیدن نظرات ارسطو و ملاصدرا اینجا نیامده ام، بلکه برای گرفتن پاسخ و نقد، رنج سفر را بر خود تحمل کرده ام. آنگونه که مرحوم عاملی نقل کرده امد، «بعد از این قضیه امام همان روز مرحوم آقا سید مصطفی را به جهت دلجوئی نزد من فرستاد و ناهار را دعوت حضرت امام بودیم و بعد از این ماجرا چندین سال متمادی، در درس خصوصی فلسفه و اخلاق ایشان شرکت می کردم.» مرحوم عاملی پس از اجازه اجتهاد و احراز از مراتب عالی علوم اسلامی، در سال 1325 بنا به درخواست والد مکرمش به دیار خویش مراجعت نمود.

آثار علمی

حدود 50 اثر در زمینه تفسیر، علم کلام، علم طب و رساله مستقلی در مورد کیفیت ازدواج فرزندان پسر و دختر حضرت آدم (ع) دارند. (توضیح اینکه این رساله در رد نظریه عده ای از مفسران است که گمان کرده اند فرزندان پسر و دختر حضرت آدم (ع) با هم ازدواج کرده اند!). و نیز رساله عملیه ایشان که به جهت عدم تمکن مالی و احتیاطی که در استفاده از وجوهات شرعیه داشتند، هرگز چاپ نشد و این در حالی بود که در کرم و سخاوت نمونه و زبانزد خاص و عام بود. ایشان مؤسسه خیریه چهارده معصوم (ع) و دارالاتیام را تأسیس و جمعیت کثیری از خانواده های بی بضاعت را زیر پوشش خود قرار داد، اما خود هرگز از این مؤسسه بهره ای نبرد.

دیدگاه های علمی _ تاریخی آیت الله:

مرحوم آیت الله عاملی از دوران جوانی زاهد مسلک و خدا ترس بودند. ایشان گذشته از استخاره به قرآن مجید، از دیوان حافظ نیز تفأل می گرفتند. طبق تحقیقات ایشان، اشعار نامناسبی را که به بعضی از شاعران بلند پایه ادب فارسی، از جمله حکیم عمر خیام داده اند، رد می نمود و می فرمود: غیر از عمر خیام، شاعر و ریاضیدان شخص دیگری نیز به همین نام خام وجود داشته، که آن اشعار نامناسب و غیر دینی و هجویات مربوط به ان شخص، با این نام می باشد. به جرأت می توان گفت ذهن جستجو گر مرحوم عاملی گنجینه ای پر از نظریات بدیع و بکر فقهی (همچون جواز مجسمه سازی و حرمت قمه زنی و …)، تفسیری و تاریخی و تاریخی بود. ایشان واقعه سوزاندن در خانه حضرت فاطمه زهراء (س)را می پذرفت، ولی سیلی زدن به حضرت زهرا را رد می کرد و می فرمود محال است که خداوند متعال اجازه فرماید دست نامحرم به صورت حضرت فاطمه زهراء برسد. او همیشه افسوس می خورد که گنج واقعی همان «قرآن» است که فراموش شده و در مقابل، بحث های اصول (اصولی فقه) متورم شده است. مطلبی که همه را شگفت زده می کرد، احاطه و اشراف ایشان در امور تاریخی بویژه تاریخ ایران زمین و تاریخ باستانی کشورمان بود. مرحوم عاملی بعضی از حقایق تاریخی را که مطرح می نمود دارای نکات بدیع و تازه ای بود که کمتر در کتابهای فعلی دیده می شوند. وی از پیامبر ایرانی دین زرتشت و کتاب بزرگ آسمانی آن به نیکی و احترام یاد می کرد و بابت رفتن این کتاب مقدس در جنگ معروف قادسیه، افسوس می خورد و اعتقاد داشت که قبر زرتشت پیامبر در زیارتگاه متبرکه دانیال نبی (ع) در شوش، دو «سلام» می دادند. عرفتن توأم با عمل این عارف حقیقی، الگئی مناسبی برای رهروان سیر و سلوک حق بود. پیوسته شکر گذار بودند و توکل به حضرت حق داشتند. مرحوم عاملی بعد از هشتاد سال مجاهدت و ترک دنیا و پارسائی، سرانجام در چهارم بهمن ماه سال 1380 هجری شمسی با ذکر «یا علی» روحش به ملکوت اعلی پیوست.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

بیست − بیست =

  • نقشه محلات قدیمی دزفول
  • تازه های سایت