سید علی کمالی دزفولی

سید علی کمالی دزفولی بیش از نیم قرن به ویژه در علوم قرآنی به پژوهش پرداخت و بی اغراق یکی از پیشگامان عمومی سازی فرهنگ قرانی است.به نظر بیشتر قرآن پژوهان معاصر قانون تفسیر کمالی شاهکار اوست.به گفته ی بهاءالدین خرمشاهی این کتاب کثیر الجدوی و پرفایده است و تا آخر الزمان برای فارسی زبانان و عاملان قران دارای نکات علمی است و به نقل از کامران فانی “قانون تفسیر “از اولین کتابهایی است که به طرز جدید و با روش نو علوم قرآنی را به زبان فارسی مطرح می کند به گفته ی حجت الاسلام محمدعلی مهدوی راد این اثر درخشان و کم نظیر است.

سید علی کمالی دزفولی در دزفول به دنیا آمد نیای پدرش سید اسماعیل بن شاه میر است که تا جوانی سواد چندانی نداشت اما بر اثر حرف آسیابانی که او را نکوهید به خود آمد و به قصد تحصیل به نجف رفت پس از سالها به دزفول بازگشت به گفته ی سید صدرالدین ظهیرالاسلام ،وی سه مدرسه بنا کرد و به نقل از استاد کمالی دزفولی به تدریس و تعلیم طلاب علوم اسلامی مشغول شد.در همان مدرسه ای که جد استاد کمالی دزفولی سید حسین ظهیرالاسلام در آن مدفون است مرحوم کمالی در آن جا به پزوهش سرگرم بود.

نسب کمالی دزفولی با 27 واسطه به امام موسی الکاظم می رسید .پدرش سید رضی الدین از آیت الله سید محمد فیروز آبادی اجازه ی اجتهاد داشت وی در سن 27 سالگی در گذشت و کمالی در هفت سالگی یتیم شد .پس از در گذشت نیایش ،عمویش سید صدرالدین ظهیرالاسلام تربیت او را به عهده گرفت.سید ظهیرالاسلام زاده او را نخستین دبستان ملی شهر دزفول “محمودیه”ثبت نام کرد .پس از اخذ تصدیق ابتدایی به اهواز رفت و در دورهی متوسطه مشغول تحصیل شد.وقتی به سن بلوغ رسید به خواست عمویش به دزفول باز گشت ومعمم و امام مسجد خانوادگی شد در این دوره از علمای آن روزگار بسیار آموخت .در هفده سالگی به سفارش عمویش به منبر رفت مرحوم کمالی فرمود که اولین منبرم را به خواست آقا شیخ صدرالدین معزی در مسجد رشنوهای قلعه رفتم و از جانب آن ها تشویق شدم .منبر او در خوزستان اول به شمار می آمد و در مدت دوازده سال چهار هزار منبر رفت .روزهای جمعه به اهواز می رفت وبر ضد سید احمد کسروی سخنرانی می کرد.

پس در گذشت سید صدرالدین وی کمتر به محراب و منبر می رفت .زیرا سرپرستی خانواده بر عهده ی او افتاد وی در آنها سال ها به دریافت لیسانس علوم معقول و منقول توفیق یافت و چندین سال ریاست انجمن معتمدین اهواز را بر عهده داشت .بین سالهای 1318-1330 دوبار به قم سفر کرد ئ در این دو سال از محضر امام خمینی بهره برد و با آیت الله سید علی اکبر برقعی آشنا شد و با او به عتبات عالیه و بغداد رفت.

بین سالهای 1322-1332 ش در دو واقعه ی سیاسی کشانده شد. علما و اعیان او را در دورهی چهاردهم مجلس کاندید کرده بودند با اینکه کل آرا به اسم او بودند ولی حسین ظفر را انتخاب کردند.ماجرای دیگر او با حزب زحمتکشان بود .این حزب فقط در دزفول اسم و رسمی یافت این حزب که همه ی شهر عضوش بودند حامی دکتر بقایی بود.

روز 27فروردین 1332 طبقه ی خوانین قصد برگزاری سخنرانی داشتند که میان آن ها و حزبی ها درگیری رخ داد.کمالی دزفولی در این گیرودار آسیب دید و نیروهای امنیتی جانب حزبی ها را داشتند از این رو کمالی دزفولی به اهواز گریخت و خود را به شهربانی معرفی کرد.دادستان برای او تقاضای اعدام کرد اما کلا هفت ماه بیشتر در زندان به سر نبرد .از شهرت بیزار بود.به تمام معنا پایبند شرع بود .اندیشه و تفکری نو داشت .به ادب غرب آشنایی داشت و رمان خواندن را ارج می نهاد به گفته ی دکنر سید محمد باقر حجتی دلبستگی و شیفتگی عجیبی به قران داشت و از آن جا که شیفته ی عترت بود در آثارش به آنها تمسک می جست گویا در دهه ی هفتاد (1370ش)به دزفول بازگشت و در مدرسه ی اجدادی و مقبره ظهیرالاسلام با زیربنای 60متر رحل اقامت کرد .کمالی دزفولی در آن خانه با مادر پیرش زندگی می کرد .به گفته ی پسرش دکتر سید محمدمهدی کمالی با وجود کهولت و بیماری چون جان شیرین از مادرش که 103 سال عمرکرد مراقبت می کرد.

استاد کمالی به مکه رفته و سفری به آمریکا هم داشته است.

استاد کمالی دزفولی ،علم را به خاط علم وحل مجهولات دوست داشت .در زمینه های علوم قرآنی ،معارف دینی ،اجتماعی و حتی ادبیات عامه قلم زده است .وی شعر نیز می گفت و حکایت عزیز و نگار را به نظم کشید و در قصیده ای نام پیلمبر و 114 سوره قرآن را آورده است .

شد بسیط خاک بطحی رشک فردوس برین

بهر میلاد محمد رحمة اللعالمین

وی اثارش را به نثری ساده و روان می نوشت .

استاد سید علی کمالی دزفولی در واپسین روز سال 1383 در گذشت.

 

آثار سید علی کمالی دزفولی

 

۱. جنایات دکتر مظفر بقایی در خوزستان.

۲. هزار سخن.

۳. عزیز و نگار.

۴. قانون تفسیر.

۵. تاریخ تفسیر.

۶. قرآن و جامعه سازی.

۷. جاء الحق.

۸. عرفان و سلوک اسلامی.

۹. شناخت قرآن.

۱۰. گلستان امثال دزفولی.

۱۱. دعبل خزاعی.

۱۲. قران، ثقل اکبر.

۱۳. قرآن و مقام زن.

۱۴. مقدمه تفسیر قرآنی برای همه.

۱۵. قرآن و شعارها.

۱۶. عترت، ثقل کبیر.

۱۷. همزیستی و معاشرت در اسلام.

۱۸. قرآن و مبارزات.

۱۹. تاریخ صدر اسلام.

۲۰. قرآن و دستورات اجتماعی.

۲۱. قبسات القرآن.

۲۲. خاتم النبیین.

۲۳. شرح کفایه در ۵ جلد.

۲۴. مقدمه و تقریظ بر پاره‌ای از کتب مانند الترجمان عن المرزبان، شرح حال دعبل خزاعی، دیوان ملا تقی ناهیدی دزفولی.

۲۵. مقالاتی در دایرة المعارف تشیع و مجلاتی چون بینات آثار چاپ نشده.

۲۶. هزار سخن در شناخت اسلام.

۲۷. آیات قرآن در مثنوی.

۲۸. تفسیر قرآن برای همه در ۶ جلد.

۲۹. خرد افزا.

۳۰. دفتر خاطرات اشعار.

۳۱. نامه‌های به فرزندانم.

۳۲. چهره ی مولوی در آیینه مثنوی.

۳۳. شرحی درباره مولوی و منتخبی از ۵ هزار شعر.

۳۴. مصادر المطالب.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

20 − هشت =

  • نقشه محلات قدیمی دزفول
  • تازه های سایت